گره ی کرکوک با دندان باز نمیشود

ترکمن ایلیم: کرکوک مهمترین منطقه عراق است در این منطقه به تنهائی پانزده درصد انرژی جهان انبار شده است و مشکل کرکوک در آینده میتواند به جدی ترین مشکل این کشور جنگزده تبدیل شود. کردهای عراق مدتهاست فشار بر ترکمنها و عربهای این منطقه را افزایش داده و با استفاده از موقعیت خود در دولت حاضر از هر امکانی برای تسلط کامل خود بر کوکوک فروگزار نمیکنند، حتا از دادن رشوه به نمایندگان مجلس برای تصویب قوانین مورد پسند خود دریغ نمیورزند. روز شنبه مسعود بارزانى،  رييس منطقه خودمختار كردستان عراق  طی مصاحبه ای گفت: تركيه نبايد در طرح كردستان براى الحاق كركوك به اين منطقه دخالت كند. بارزانى در گفت وگو با شبكه العربيه گفت: اجازه نمي‌دهيم كه ترك‌ها در كركوك دخالت كنند. به‌لحاظ تاريخى و جغرافيايي، كركوك يك شهر عراقى با هويت كردى است و همه اطلاعات ثابت مي‌كند كه كركوك بخشى از كردستان است. در مقابل سخنان رهبر کردها برخى از مقامات تركيه خاطر نشان كردند كه براى حلوگيرى از كنترل كركوك از سوى كردها، به اقدام نظامى متوسل خواهند شد. سران تركيه از اين نگرانند كه كردهاى عراق از درآمدهاى نفت كركوك براى سرمايه‌گذارى در طرح استقلال كامل خود استفاده كنند واين امر، جدايي‌طلبان تركيه را كه از سال ‪ ۱۹۴۸براى استقلال مي‌جنگند، تشويق و تشجيع كند. و از طرف دیگر ترکمنهای کرکوک تا سالهای پیش اکثریت جمعیت کرکوک را تشکیل میدادند با سیاستهای عظمت طلبانه ی کردهای عراق در اقلیت مطلق قرار گرفته و در زیر سیطره ی دولت خودمختار کردستان قرار گیرد و در زیر فشار عظمت طلبانه ی کردها، منطقه را برای همیشه ترک کنند و هویت ملی و مستقل خود را در عراق از دست دهند. به دنبال موضعگیری رهبران ترکیه بارزانى کوتاه نیامد و طی مصاحبه ای با رسانه های خارجی گفت: تركيه اجازه مداخله در مسايل كركوك را ندارد و در صورت انجام اين كار، ما در مسايل دياربكر و ساير شهرهاى تركيه مداخله خواهيم كرد.
بارزانى در پاسخ به اين سوال كه آيا وي، تركيه را تهديد مي‌كند، گفت:
من فقط از آنچه كه در صورت مداخلات تركيه ممكن است اتفاق افتد،صحبت مي‌كنم، آنچه كه در كركوك اتفاق مي‌افتد، هيچ ربطى به آنكارا ندارد. رييس منطقه خودمختار كردستان عراق، در پاسخ به سوالى درباره اقليت تركمن كركوك و نگرانى تركيه درباره آنها، گفت: ‪ ۳۰ميليون كرد در تركيه زندگى مي‌كنند اما ما در آنجا دخالتى نمي‌كنيم. اگر آنها(ترك‌ها) در رابطه با هزاران تركمنى كه در كركوك هستند، دخالتى كنند، ما نيز در رابطه با اين ‪ ۳۰ميليون كردى كه در تركيه زندگى مي‌كنند، دست به اقدام مي‌زنيم. آقای بارزانی همیشه تلاش بر این داشته که تعداد ترکمنها را در کرکوک نا چیز نشان دهد و در همین مصاحبه هم تعداد ترکمنها را هزاران نفر عنوان میکند.  وى در ادامه مصاحبه ی خود افزود: اميدوارم به اين مرحله نرسيم اما اگر ترك‌ها بر مداخله در كركوك پافشارى كنند، براى پذيرش مسووليت، دادن پاسخ خودمان آماده‌ام. بارزانى اين سخنان را پس از موافقت هفته گذشته دولت عراق با استقرار مجدد و پرداخت خسارت به اعرابى ايراد كرد كه در راستاى برنامه صدام حسين براى خارج كردن كردها از كركوك، به اين شهر نقل مكان كرده بودند. براساس اين طرح، احتمالا كركوك و ذخاير نفتى آن، تحت كنترل كردستان عراق درخواهد آمد كه اعراب و تركمن‌هاى اين منطقه با آن مخالفند. بعد از آنكه مسعود بارزاني رهبر كردستان عراق، دولت تركيه را از مداخله در امور داخلي كردهاي عراق برحذر داشت، و ترکیه را تهدید کرده بود ، رجب طيب اردوغان نخست‌وزير تركيه در همان روز در یک مصاحبه ی اختصاصی به بارزانی هشدار داد و گفت: تركيه را تهديد نكند زيرا اين امر هزينه سنگيني براي وي و كردهاي عراق خواهد داشت.
اردوغان در جمع خبرنگاران در واكنش به اين اظهارات بارزانی با آدرس دقیق گفت: اين حرف‌ها براي آقاي بارزاني بسيار سنگين است و او پا را از گليم خود درازتر كرده است. وي در ادامه افزود: هزينه اين امر براي آنها بسيار سنگين خواهد بود. همه ی این درگیریهای لفظی حکایت از آن دارد که مشکل کرکوک هر روز جدیتر و خطرناکتر میشود، گره کرکوک با دندان باز نمیشود بلکه تنها راه حل مشکل کرکوک با سیاست درست و دوستانه با رعایت حقوق متقابل میباشد، کردهای عراق با زیر پا گذاشتن حقوق ترکمنهای عراق برنده ی این درگیری نخواهند بود بلکه با موضعگیریهای تند و غیر سیاسی، باعث پیچیده تر شدن مسئله کرکوک خواهند بود، آنها باید باور کنند برای استقلال راهی بس طولانی و بس خطرناکی را در پیش رو دارند.  این تفکر که فکر میکنند با تصرف کرکوک مشکل اقتصادی استقلال خود را حل کرده اند  آنها را در معادلات سیاسی منطقه به اشتباه خواهد انداخت.

25 فروردین 1386

بازگشت